ÇOCUKLARDA TUVALET ALIŞKANLIĞI

Tuvalet alışkanlığı, çocukların gelişimindeki önemli basamaklardan bir tanesidir. Her çocuğun tuvalete hazır olma yaşı farklıdır. Bazıları 18-24 ay arası buna hazır olma belirtileri gösterirken, bazı çocuklarda ise 30-36 aya kadar beklemek gerekebilir. Çocukların büyük çoğunluğu 18-30 aylıkken tuvalet eğitimine başlamak için gerekli becerileri kazanırken bazı çocuklar ise 4 yaşına kadar bu beceriyi kazanamazlar. Genellikle kız çocukları erkek çocuklarından daha önce mesane ve bağırsak kaslarını kontrol etmeyi öğrenirler. Önemli olan çocuğun tuvalet eğitimi için hazır olmadan bu eğitimi vermek için acele edip baskı uygulamamaktır. Tuvalet eğitimi aileler tarafından zor görünebilir, nasıl başlanacağı, ne şekilde davranılacağı zaman zaman zorlu bir süreç gibi gözükse de asıl dikkat edilecek nokta çocuğun hazır olup olmadığı gelişim basamaklarını izlemektir. Çocuğun geceleri altı kuru kalkması, gün içinde uzun aralıklarla bez değişimine ihtiyaç duyması, bezi çıkarmak istemesi, sizler gibi tuvalete girmek istemesi çocuğun hazır olduğunun en belirgin göstergeleridir.

Tuvalet eğitiminde izlenilmesi gerekenler;

Tuvalet alışkanlığı ile ilgili kitaplar okumak çocuğun bu beceriyi edinmesinde destekleyici olabilir. Aynı zamanda çocuğun “çiş, kaka” gibi terimler kullanmasını sağlamak önemlidir.
“Mış gibi yapma oyunları” etkili olabilir. Örneğin; Bir oyuncağı ile birlikte tuvalete gidip, kakasını yapabilir.
Bebek bezini çıkarın ve bir daha takmayın! Unutmayın ki en büyük yanlışlardan biri tuvalet eğitimine başladıktan sonra ya geceleri ya bir yerlere giderken ya da zaman zaman sabahları bebek bezini tekrar takmaktır. Bu çocuğun kafasının karışmasına ve tuvalet alışkanlığını edinmede güçlük çekmesine neden olabilir.
Çocuğun ilk başlarda tuvaletini hemen lazımlığa yapmasını beklememek, baskı oluşturmamak önemlidir. Birkaç denemeden sonra olumlu aşama kaydedilecektir. Ayrıca her çocuk lazımlık kullanmak istemeyebilir. Direk tuvalete yaparak da öğrenebilir.
Daha önce belirlediğiniz, tuvalet ihtiyacının daha çok olduğu saatlerde çocuğu tuvalete götürmek önemlidir. Onu yüreklendirerek tuvaletini yapması beklenmeli. Burada sık sık çocuğa tuvalete gitmesini hatırlatmak, uyarmaktansa ara ara yetişkinler olarak tuvalete gidiyor gibi çocuklara model olmak önemlidir.
Çocuğunuz başarılı olduğunda ona minik ödüller verebilirsiniz.
Çocuğu devamlı uyarmayıp kendi haline bırakmak daha etkili olabilir. Sabırlı olmaya çalışın, bu geçici bir süreç, bunu unutmayın.
Tuvalet eğitimi için en güzel mevsim hiç şüphesiz bahar ayları ve özellikle yaz mevsimidir. Çünkü bu aylarda salgın hastalıkları daha azdır. Kat kat giyinmeye gerek yoktur.
Çocuğunuz çişini söylüyor ama kakası için illa ki bez istiyor olabilir. Çocuğunuz kakası için bez istiyorsa lazımlık teklif edebilirsiniz. Bezde ısrar ediyorsa bez vermeye devam edin. Çünkü buna karşı çıkarsanız çocuğunuzun kakasını tutmasına ve kabızlığa neden olabilirsiniz. Bu durum uzun sürerse bir uzmana danışmak önemlidir.
Çocuğunuz yanında arkadaşıyla tuvalete girmek isteyebilir, izin verebilirsiniz çünkü bu onun için daha eğlenceli olabilir.
Lazımlığın bir süre kolay ulaşılabilir yerde olması önemlidir. Ancak yine de lazımlığın tuvalet dışına çıkmaması, diğer insanların yanında çocuğun tuvaletini yapmaması ve mahremiyetini koruması önem taşımaktadır.
Tuvalete alışma sürecinde bol bol kitaplardan destek alabilirsiniz. Tuvalete oturduğunda çocuğunuzla sohbet edebilirsiniz. Tuvalete giderken, yanında sevdiği bir oyuncağı almasına izin verebilirsiniz, bunların tümü tuvaleti eğlenceli hale getirecektir.


Tuvalet alışkanlığını keyifli hale getirecek kitap önerilerim:

Teo’nun Kaka Kitabı/ Yağmur Artukmaç - Pınar Çakır Aksu
Rachel ve Johnny ile Beze Veda/ Dania Florino
Kaka Hakkında Bildiğim Her Şey/ Jaume Copons
Anne Çişim Geldi/ İmren Tübcil

Psikolog İdil Hız

Agora Rotaract Kulübü